Taşıma Sigortası Nedir? Nakliyat Sigortası Rehberi
Taşıma sigortası (nakliyat sigortası), yüklerin karayolu, denizyolu, havayolu veya demiryolu ile taşınması sırasında karşılaşabileceği hasar, kayıp ve gecikme risklerine karşı teminat sağlayan sigorta türüdür.
Taşıma Sigortası Nedir?
Taşıma sigortası (nakliyat sigortası / emtia sigortası), yüklerin karayolu, denizyolu, havayolu veya demiryolu ile taşınması sırasında karşılaşabileceği hasar, kayıp ve gecikme risklerine karşı teminat sağlayan sigorta türüdür. İngilizce'de "cargo insurance" veya "marine insurance" olarak adlandırılır.
Taşıma sigortası, CMR veya konşimento kapsamındaki taşıyıcı sorumluluğundan bağımsızdır. Taşıyıcı sorumluluğu sınırlıdır (CMR'de kg başına ~10 Euro). Taşıma sigortası ise yükün tam değerini karşılayarak bu açığı kapatır.
Lloyd's of London verilerine göre global kargo sigorta pazarı yıllık 30 milyar doları aşmıştır. Kolay Parsiyel aracılığıyla tüm taşımalarınız için uygun nakliyat sigortası düzenlenebilir.
Taşıma Sigortası Türleri
| Teminat | ICC-A (All Risks) | ICC-B | ICC-C |
|---|---|---|---|
| Yangın, patlama | ✓ | ✓ | ✓ |
| Gemi batması, karaya oturma | ✓ | ✓ | ✓ |
| Çarpışma, devrilme | ✓ | ✓ | ✓ |
| Boşaltma sırasında denize düşme | ✓ | ✓ | |
| Deprem, volkanik patlama | ✓ | ✓ | |
| Deniz suyu basması | ✓ | ✓ | |
| Hırsızlık | ✓ | ||
| Kötü niyetli hasar | ✓ | ||
| Yıkanma, yağmur hasarı | ✓ | ||
| Kırılma, ezilme | ✓ |
ICC-A en kapsamlı teminatı sunar ve tüm riskleri (istisna edilenler hariç) kapsar. Incoterms 2020'de CIP teslim şekli için ICC-A zorunludur.
Sigorta Primi Nasıl Hesaplanır?
Taşıma sigortası primi şu faktörlere göre belirlenir:
- Yükün değeri: CIF veya CIF+%10 (sigorta edilen değer)
- Yükün türü: Kırılacak, bozulabilir veya tehlikeli yükler daha yüksek prim
- Güzergah: Riskli rotalar daha yüksek prim
- Taşıma modu: Denizyolu en yüksek, havayolu en düşük prim
- Ambalaj kalitesi: İyi ambalajlı yükler daha düşük prim
- Teminat kapsamı: ICC-A en pahalı, ICC-C en ucuz
Ortalama prim oranları: ICC-A %0.5-1.0, ICC-B %0.3-0.7, ICC-C %0.2-0.5 (yük değeri üzerinden).
Hasar Durumunda Tazminat Süreci
- Hasar tespiti: Yük teslim alınırken hasar varsa tutanak düzenlenir
- Sigorta şirketine bildirim: En kısa sürede (genellikle 3 gün içinde) hasar ihbarı yapılır
- Ekspertiz: Sigorta şirketi eksper göndererek hasarı değerlendirir
- Belge sunumu: Fatura, sigorta poliçesi, taşıma belgesi, hasar tutanağı sunulur
- Tazminat ödemesi: Değerlendirme sonrası tazminat ödenir (genellikle 1-3 ay)
Taşıma Sigortası Neden Gereklidir?
- Taşıyıcı sorumluluğu sınırlıdır: CMR'de kg başına ~10 Euro, denizyolunda paket başına ~500 SDR
- Hasar riski gerçektir: Dünya genelinde her yıl milyarlarca dolarlık kargo hasarı oluşur
- Akreditif gereksinimi: CIF ve CIP teslim şekillerinde sigorta zorunludur
- Müşteri güveni: Sigortalı gönderim profesyonellik göstergesidir
Sıkça Sorulan Sorular
Taşıma sigortası zorunlu mu?
Yasal olarak zorunlu değildir (CIF ve CIP teslim şekilleri hariç). Ancak yüksek değerli yüklerde sigorta yaptırılması şiddetle tavsiye edilir. Taşıyıcının sınırlı sorumluluğu tam zararı karşılamaz.
Taşıma sigortası primi ne kadardır?
ICC-A kapsamında yük değerinin %0.5-1.0'ı civarındadır. 10.000 Euro değerindeki bir yük için sigorta primi yaklaşık 50-100 Euro tutmaktadır.
Ev eşyası taşımacılığında sigorta yaptırmalı mıyım?
Evet, uluslararası ev eşyası taşımacılığında sigorta yaptırılması tavsiye edilir. Kırılacak eşyalar, elektronik cihazlar ve değerli eşyalar özellikle risk altındadır. Kolay Parsiyel üzerinden tüm taşımalar için sigorta düzenlenebilir.
War risk sigortası nedir?
Savaş riski sigortası standart kargo poliçelerinin kapsamı dışında kalan savaş, iç savaş, devrim ve terör risklerini teminat altına alır. Riskli bölgelere yapılan taşımalarda ek prim ödenerek war risk teminatı alınır.
Kaynaklar
- Institute Cargo Clauses (ICC) A/B/C
- Lloyd's of London
- CMR Sözleşmesi
- Türkiye Sigorta Birliği
Ilgili Makaleler
Konteyner ile Parsiyel Yükleme Farkı: FCL vs LCL
FCL (Full Container Load) tüm konteyneri tek göndericiye tahsis eder, LCL (Less Container Load) farklı göndericilerin yüklerini paylaşımlı konteynerde birleştirir. 15 m³ kırılım noktasında doğru seçim maliyet optimizasyonu sağlar.
Gümrük Müşavirliği ile Gümrük Brokerliği Farkı
Gümrük müşavirliği ve gümrük brokerliği (customs brokerage) aynı mesleğin Türkçe ve İngilizce karşılıklarıdır. Her iki terim de gümrük işlemlerini müşteri adına yürüten lisanslı profesyoneli ifade eder.
Havayolu ile Karayolu Kargo Karşılaştırması
Havayolu en hızlı (1-3 gün) ancak en pahalı taşıma modudur. Karayolu orta hızda (5-10 gün) ve uygun maliyetlidir. Acil, değerli ve küçük gönderilerde havayolu, hacimli yüklerde karayolu tercih edilir.
Karayolu ile Denizyolu Taşımacılık Karşılaştırması
Karayolu hızlı ve esnek, denizyolu ekonomik ve yüksek kapasitelidir. Türkiye-Avrupa hattında karayolu 5-10 gün, denizyolu 10-18 gün sürer. Doğru mod seçimi yük hacmi, aciliyet ve bütçeye bağlıdır.