Navlun Nedir? Taşıma Ücreti ve Navlun Hesaplama Rehberi

Navlun Nedir?

Navlun, yükün bir noktadan diğerine taşınması karşılığında taşıyıcıya ödenen ücrettir. Türk Ticaret Kanunu'nun 1138. maddesine göre navlun, taşıma sözleşmesinin temel unsurlarından biridir. İngilizce'de "freight" olarak adlandırılan navlun, uluslararası ticarette ürün maliyetinin %5-15'ini oluşturur.

Navlun kavramı yalnızca deniz taşımacılığına özgü değildir. Karayolu, havayolu ve demiryolu taşımacılığında da taşıma bedeli navlun olarak ifade edilebilir. Ancak uluslararası ticarette navlun denildiğinde genellikle denizyolu taşıma ücreti akla gelir.

2026 yılı itibarıyla global navlun piyasası Drewry Shipping Consultants verilerine göre yıllık 350 milyar dolarlık bir hacme sahiptir. Navlun fiyatları arz-talep dengesi, yakıt maliyetleri, sezonsal değişimler ve jeopolitik gelişmelerden doğrudan etkilenir.

Navlun Türleri

Denizyolu Navlunu

Denizyolu navlunu FCL (konteyner başı) veya LCL (m³/ton başı) olarak hesaplanır. Türkiye'den Kuzey Avrupa'ya 20' konteyner navlunu 2026 yılında 1.200-2.000 Euro arasında değişmektedir. LCL navlun ise W/M kuralına göre m³ veya ton bazında belirlenir.

Karayolu Navlunu

Karayolu navlunu mesafe, yük hacmi ve araç tipine göre hesaplanır. Parsiyel taşımada m³ başına, komple yükte araç başına sabit ücret uygulanır. Türkiye'den Almanya'ya parsiyel kargo navlunu m³ başına 120-160 Euro civarındadır.

Havayolu Navlunu

Havayolu navlunu kilogram başına hesaplanır ve en pahalı taşıma modudur. Türkiye'den Avrupa'ya hava kargo ücreti kg başına 3-8 Euro arasında değişir. Acil gönderimler, ilaç ve değerli yükler için tercih edilir.

Navlun Nasıl Hesaplanır?

Navlun hesaplamasında kullanılan temel yöntemler şunlardır:

Denizyolunda W/M kuralında 1 m³ = 1.000 kg eşik değeri kullanılır. Örneğin 4 m³ ve 2.500 kg'lık bir yükte hacim (4 m³) ağırlık karşılığından (2.5 ton) büyük olduğu için fiyat 4 m³ üzerinden hesaplanır.

Navlun Fiyatını Etkileyen Faktörler

• Arz ve talep: Taşıma kapasitesi fazlaysa fiyatlar düşer, kıtlıkta yükselir
• Yakıt maliyeti: Bunker (gemi yakıtı) ve motorin fiyatları navluna doğrudan yansır
• Sezon: Eylül-Aralık yoğun sezon, navlun %20-40 artabilir
• Güzergah: Yoğun hatlarda rekabet fiyatları düşürür, niş hatlarda fiyat yüksektir
• Yük türü: Tehlikeli madde, soğuk zincir ve özel taşıma ek ücret gerektirir
• Sözleşme süresi: Uzun vadeli anlaşmalar spot piyasaya göre %10-20 daha ucuzdur

Navlun Dışı Ek Ücretler

Taşıma bedeli (navlun) dışında çeşitli ek ücretler toplam maliyete eklenir:

• BAF (Bunker Adjustment Factor): Yakıt fark ek ücreti
• CAF (Currency Adjustment Factor): Kur farkı ek ücreti
• THC (Terminal Handling Charge): Liman elleçleme ücreti
• ISPS: Liman güvenlik ücreti
• CFS (Container Freight Station): Konsolidasyon depo ücreti (LCL)
• Gümrük masrafları: Beyanname, muayene, belge ücretleri

Kolay Parsiyel olarak müşterilerimize tüm maliyetleri kapsayan şeffaf fiyatlandırma sunuyoruz. Gizli ücret uygulamıyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Navlun kimin tarafından ödenir?

Navlunun kim tarafından ödeneceği Incoterms teslim şekline göre belirlenir. EXW ve FOB'da alıcı, CIF ve DDP'de satıcı navlunu öder. Taraflar sözleşmede belirledikleri teslim şekline göre maliyet paylaşımı yapar.

Spot navlun ile sözleşme navlunu arasındaki fark nedir?

Spot navlun anlık piyasa fiyatıdır ve her gönderimde değişebilir. Sözleşme navlunu ise belirli bir dönem için sabitlenmiş fiyattır. Sözleşme navlunları genellikle spot fiyatlara göre %10-20 daha düşüktür ancak minimum hacim taahhüdü gerektirir.

Navlun fiyatları ne sıklıkla değişir?

Denizyolu navlunları haftalık veya aylık olarak güncellenebilir. Karayolu navlunları genellikle sezonsal olarak (3-6 ayda bir) revize edilir. Yakıt zamları ve döviz kuru değişiklikleri anlık fiyat revizyonlarına neden olabilir.

Navlun sigortası zorunlu mu?

Navlun sigortası yasal olarak zorunlu değildir ancak yüksek değerli yüklerde şiddetle tavsiye edilir. CIF teslim şeklinde satıcı sigorta yaptırmak zorundadır. Sigorta primi genellikle yük değerinin %0.3-0.5'i arasındadır.