Geçici İthalat Nedir? ATA Karnesi ve Uygulama Rehberi

Geçici İthalat Nedir?

Geçici ithalat, eşyanın belirli bir amaç ve süre için gümrük vergisi ödenmeden ülkeye getirilmesi ve süre sonunda aynen yeniden ihraç edilmesi rejimidir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 128-134. maddeleri geçici ithalat rejimini düzenler. Bu rejimde eşya serbest dolaşıma girmez, geçici kullanım amacıyla ülkede bulunur.

Geçici ithalat özellikle uluslararası fuarlar, sergiler, profesyonel ekipman kullanımı, bilimsel araştırmalar ve spor etkinlikleri için yaygın olarak kullanılmaktadır. ATA Karnesi (Admission Temporaire / Temporary Admission) bu rejimin en pratik uygulama aracıdır.

Geçici İthalat Koşulları

• Eşya belirli bir süre sonunda aynen yeniden ihraç edilmelidir
• Eşya üzerinde esaslı bir değişiklik yapılmamalıdır
• Eşyanın kimliği tespit edilebilir olmalıdır (seri numarası, marka vb.)
• Kullanım amacı ve süresi gümrük idaresine beyan edilmelidir
• Teminat veya ATA Karnesi sunulmalıdır

ATA Karnesi Nedir?

ATA Karnesi, geçici ithalat işlemlerini kolaylaştıran uluslararası gümrük belgesidir. ICC (Uluslararası Ticaret Odası) tarafından yönetilen ATA sistemi 78 ülkede geçerlidir. Türkiye'de TOBB (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği) ATA Karnesi düzenler.

ATA Karnesi ile gümrük beyannamesi düzenleme, teminat yatırma ve vergi hesaplama işlemleri ortadan kalkar. Karne sınır geçişlerinde damgalanarak eşyanın giriş-çıkış takibi yapılır.

ATA Karnesi ile Geçici İthalat Yapılabilecek Eşyalar

• Fuar ve sergi malzemeleri
• Profesyonel ekipmanlar (kamera, tıbbi cihaz, ölçüm aleti)
• Ticari numuneler
• Eğitim ve bilimsel materyaller
• Spor ekipmanları
• Sahne ve gösteri malzemeleri

Geçici İthalat Süresi

Geçici İthalat Süreci

1. ATA Karnesi alma: TOBB'a başvurarak ATA Karnesi düzenlenir (teminat + karne ücreti)
2. İhracat gümrüğü: Çıkış ülkesinde karne damgalanır
3. İthalat gümrüğü: Hedef ülke gümrüğünde karne damgalanarak eşya geçici olarak kabul edilir
4. Kullanım: Eşya beyan edilen amaç için kullanılır
5. Yeniden ihracat: Süre dolmadan eşya aynen çıkarılır ve karne tekrar damgalanır
6. Karne kapatma: TOBB'a karne iade edilerek teminat serbest bırakılır

Teminat Sistemi

ATA Karnesi kullanmayan geçici ithalatlarda gümrük idaresine teminat yatırılması gerekir. Teminat tutarı eşyanın gümrük vergisi ve KDV toplamına eşittir. Eşya süresinde yeniden ihraç edildiğinde teminat iade edilir. Süre aşımı veya eşyanın iade edilmemesi durumunda teminat irat kaydedilir.

Sıkça Sorulan Sorular

ATA Karnesi ücreti ne kadardır?

TOBB tarafından düzenlenen ATA Karnesi için karne ücreti ve teminat bedeli ödenir. Karne ücreti eşya değerine göre değişir (ortalama 500-2.000 TL). Teminat eşya değerinin %30-40'ı oranında banka teminat mektubu veya nakit olarak yatırılır.

Geçici ithalatla getirilen eşya satılabilir mi?

Hayır, geçici ithalat rejimindeki eşya satılamaz, kiralamaz veya başka bir amaçla kullanılamaz. Eşya beyan edilen amaç dışında kullanılırsa gümrük vergisi ve para cezası uygulanır.

ATA Karnesi kaç ülkede geçerlidir?

ATA Karnesi 78 ülkede geçerlidir. AB ülkeleri, ABD, Japonya, Güney Kore, Avustralya ve birçok gelişmekte olan ülke ATA sistemine dahildir. Geçerlilik süresi düzenleme tarihinden itibaren 1 yıldır.

Geçici ithalat süresini aşarsam ne olur?

Süre aşımında eşya serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulur ve tüm gümrük vergileri tahsil edilir. Ayrıca gecikme cezası uygulanabilir. Süre uzatma başvurusu süre dolmadan yapılmalıdır.