Skip to main content
Kolay ParsiyelKolayParsiyel
Bilgi Bankasi

A.TR Belgesi Nedir? Gümrük Birliği Dolaşım Belgesi Rehberi

A.TR dolaşım belgesi, Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği Anlaşması kapsamında sanayi ürünlerinin gümrük vergisi ödenmeksizin AB üye ülkelerine ihraç edilmesini sağlayan resmi belgedir. Türkiye'nin AB ile ticaretinin temel aracıdır.

Admin23 Mart 20267 min

A.TR Belgesi Nedir?

A.TR dolaşım belgesi, Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği Anlaşması (1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı) kapsamında sanayi ürünlerinin gümrük vergisi ödenmeksizin AB üye ülkelerine ihraç edilmesini sağlayan resmi belgedir. A.TR bir menşe belgesi değil, serbest dolaşım belgesidir.

A.TR belgesi ile gönderilen sanayi ürünleri AB'ye girişte gümrük vergisinden muaftır. T.C. Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye-AB ticaretinin %85'inden fazlası A.TR belgesi kapsamında gerçekleştirilmektedir. Bu durum A.TR belgesini Türk ihracatçılar için en önemli dış ticaret belgesi yapar.

Kolay Parsiyel olarak Avrupa'ya gönderdiğimiz tüm parsiyel ve komple yüklerde gümrük işlemlerini A.TR belgesi dahilinde yürütüyoruz.

A.TR Belgesi Kapsamı

A.TR ile Gönderilebilecek Ürünler

  • Sanayi ürünleri (tekstil, makine, otomotiv parçaları, elektronik, mobilya vb.)
  • İşlenmiş tarım ürünleri (belirli kategoriler)
  • Türkiye'de serbest dolaşıma girmiş üçüncü ülke menşeli sanayi ürünleri

A.TR Kapsamı Dışında Kalan Ürünler

  • Ham tarım ürünleri (bunlar için EUR.1 gerekir)
  • AKÇT (Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu) kapsamındaki ürünler
  • Gümrük Birliği kapsamı dışındaki ürünler

A.TR Belgesi Nasıl Düzenlenir?

  1. Başvuru: İhracatçı firma gümrük müşaviri aracılığıyla A.TR belgesi talep eder
  2. Form doldurma: İhracatçı, alıcı, eşya ve taşıma bilgileri formlara işlenir
  3. Gümrük onayı: İhracat gümrük idaresi belgeyi kontrol eder, mühürler ve imzalar
  4. Sevkiyat: Onaylı A.TR belgesi yük ile birlikte gönderilir
  5. İthalat sunumu: Alıcı, belgeyi AB ülkesi gümrük idaresine sunarak vergisiz giriş sağlar

Önemli Bilgiler

KonuDetay
Geçerlilik süresiDüzenleme tarihinden itibaren 4 ay
Düzenleyenİhracat gümrük idaresi
Sonradan düzenlemeMümkün ("issued retrospectively" ibaresi ile)
Üçüncü ülke ürünüTürkiye'de serbest dolaşıma girmişse A.TR düzenlenebilir
E-belgeElektronik A.TR sistemi aktif
MaliyetGümrük müşaviri ücreti dahilinde (ek 50-150 TL)

A.TR Belgesinin Avantajları

  • Gümrük vergisi muafiyeti: AB ülkelerine gönderilen sanayi ürünlerinde %0 gümrük vergisi
  • Hızlı gümrük geçişi: A.TR belgeli yükler gümrükte öncelikli işlem görür
  • Rekabet avantajı: Vergisiz giriş ile AB pazarında fiyat rekabeti sağlanır
  • Geniş kapsam: Üçüncü ülke menşeli ürünler bile Türkiye'de serbest dolaşıma girdikten sonra A.TR ile gönderilebilir

Sıkça Sorulan Sorular

A.TR belgesi her ürün için düzenlenebilir mi?

Hayır, A.TR belgesi yalnızca Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünleri için düzenlenir. Ham tarım ürünleri (meyve, sebze, tahıl) için EUR.1 dolaşım belgesi gerekir. İşlenmiş tarım ürünlerinin bir kısmı A.TR kapsamındadır.

A.TR belgesi olmadan AB'ye ihracat yapılabilir mi?

Evet, ancak A.TR belgesi olmadan AB ülkesinde gümrük vergisi uygulanır. Vergi oranı ürünün GTİP koduna göre %0 ile %20+ arasında değişir. A.TR belgesi bu vergiden tamamen muafiyet sağlar.

A.TR belgesi ile EUR.1 arasındaki fark nedir?

A.TR serbest dolaşım belgesidir ve Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamında kullanılır. EUR.1 ise tercihli menşe belgesidir ve serbest ticaret anlaşması olan ülkelerle kullanılır. A.TR menşe kanıtlamaz, yalnızca serbest dolaşımı belirtir.

Elektronik A.TR nedir?

E-ATR, A.TR belgesinin elektronik ortamda düzenlenmesi ve onaylanması sistemidir. Kağıtsız gümrük işlemi sağlar ve belge doğrulama sürecini hızlandırır. AB ülkelerinin çoğu e-ATR'yi kabul etmektedir.

Kaynaklar

  • 1/95 Sayılı Ortaklık Konseyi Kararı
  • T.C. Ticaret Bakanlığı A.TR Rehberi
  • AB Gümrük Birliği Mevzuatı
  • 4458 Sayılı Gümrük Kanunu

Ilgili Makaleler